Đái tháo đường thai kỳ
- Chủ nhật - 25/10/2026 16:44
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đái tháo đường thai kỳ hay tiểu đường thai kỳ là tình trạng lượng đường trong máu cao ở một số phụ nữ trong thời gian mang bầu. Bệnh thường phát triển từ tuần thai thứ 24-28.
Người bị đái tháo đường trong thai kỳ có thể chưa từng mắc bệnh từ trước lúc mang thai hoặc sau khi sinh con. Tuy nhiên, đái tháo đường thai kỳ sẽ khiến thai phụ tăng nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường tuýp 2 trong tương lai. Bên cạnh đó, nếu không được điều trị đúng cách, tình trạng này sẽ làm tăng nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường ở trẻ, đồng thời gây ra những biến chứng sức khỏe cho cả mẹ lẫn con.
Bệnh đái tháo đường thai kỳ hiếm khi biểu hiện triệu chứng rõ rệt. Bệnh chỉ được phát hiện trong những lần thăm khám định kỳ của thai phụ nếu có xuất hiện triệu chứng, bao gồm: tiểu nhiều lần trong ngày, mệt mỏi, mờ mắt, khát nước liên tục, ngủ ngáy, tăng cân quá nhanh so với khuyến nghị.
Chẩn đoán
Để chẩn đoán các bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra lượng đường trong máu của thai phụ. Thông thường thai phụ sẽ được tầm soát thường quy bằng nghiệm pháp dung nạp glucose trong khoảng thời gian từ tuần thứ 24-28 của tuổi thai.
Trước khi làm xét nghiệm dung nạp glucose, thai phụ được yêu cầu nhịn ăn (không ăn trong 8 giờ). Tiếp theo, bác sĩ lấy máu trước và sau khi bà mẹ uống một loại chất lỏng có chứa 75 g đường. Kết quả xét nghiệm cho biết bạn có bị đái tháo đường thai kỳ hay không.
Nguyên nhân
Khi chúng ta ăn, cơ thể sẽ phân hủy carbohydrate từ thực phẩm thành một loại đường mang tên glucose. Đường này sẽ đi vào máu và di chuyển đến các tế bào để cung cấp năng lượng cho cơ thể. Bên trong cơ thể có một cơ quan gọi là tuyến tụy tạo ra loại hormone có tên insulin, giúp vận chuyển đường vào các tế bào cũng như làm giảm lượng đường trong máu.
Trong thời kỳ mang thai, nhau thai - cơ quan nuôi và cung cấp oxy cho em bé - tiết ra các hormone giúp thai nhi phát triển. Một vài hormone trong số này khiến cơ thể thai phụ khó sản xuất hoặc sử dụng insulin hơn (còn gọi là đề kháng insulin).
Để giữ lượng đường trong máu ổn định, tuyến tụy của thai phụ phải tạo ra lượng insulin gấp ba lần bình thường. Trong trường hợp tuyến tụy không thể tạo ra đủ insulin, lượng đường trong máu thai phụ sẽ tăng lên, gây ra bệnh đái tháo đường thai kỳ.
Nguy cơ mắc đái tháo đường trong lúc mang bầu sẽ tăng lên nếu thai phụ:
Bị thừa cân - béo phì trước khi mang thai.
Tăng cân rất nhanh trong thai kỳ.
Có người thân (cha mẹ, anh chị em) mắc bệnh tiểu đường type 2.
Có lượng đường trong máu cao, nhưng chưa đủ để được chẩn đoán đái tháo đường. Hiện tượng này được gọi là tiền tiểu đường.
Có tiền sử mắc bệnh ở lần mang thai trước.
Trên 35 tuổi.
Từng sinh một hoặc nhiều bé nặng hơn 4 kg.
Từng bị thai lưu, sinh con bị dị tật, sinh non.
Đã hoặc đang bị hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
Thừa cân trước khi mang thai làm tăng nguy cơ tiểu đường thai kỳ.
Điều trị
Người được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ cần kiểm soát lượng đường trong máu của mình và duy trì ở mức an toàn. Cách làm này sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho mẹ và ngăn ngừa biến chứng lên con trẻ.
Dưới đây là những điều mà các thai phụ cần thực hiện:
Tuân thủ chế độ ăn có lợi cho người bệnh đái tháo đường
Chế độ ăn này phải đáp ứng được hai yêu cầu duy trì lượng đường trong máu ở giới hạn an toàn nhưng vẫn cung cấp đủ calo và chất dinh dưỡng cho sự phát triển của thai nhi.
Bên cạnh đó, bạn nên duy trì cân nặng hợp lý, tránh tăng cân quá mức trong thai kỳ bằng cách dung nạp lượng calo vừa đủ, 2.200-2.500/ngày nếu có cân nặng trung bình. Nếu bạn thừa cân, con số này sẽ giảm xuống khoảng 1.800 calo/ngày.
Cách cân bằng chế độ ăn thường được các chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng. Cụ thể:
10-20% lượng calo đến từ các nguồn protein (động vật và thực vật);
Ít hơn 30% lượng calo đến từ chất béo chưa bão hòa;
Ít hơn 10% calo đến từ chất béo bão hòa;
40% calo còn lại đến từ carbohydrate...